STRES CIEPLNY

na fermie bydła mlecznego - niezależny portal dla hodowców krów, lekarzy weterynarii, mleczarni i producentów pasz

Banner Letnie-kwasice

Objawy kwasicy, spadek produkcji mlecznej z tego powodu, problemy w rozrodzie, słaba inwolucja macicy, komórki somatyczne, czy zwiększona ilość kulawizn latem to problemy, które warto omówić oddzielnie. Każdy z osobna. Każdy z nich bowiem ma swoje przyczyny w zwiększonej temperaturze otoczenia i stresie cieplnym, ale jednocześnie może występować (i występuje!) w ciągu całego roku. Stres cieplny dołącza kaskadę dodatkowych przyczyn, a tym samym jesteśmy zaskoczeni zwiększoną ilością tych problemów, bo „nic nie zmienialiśmy".

Letnie kwasice.
Trudniej się leczą „tradycyjnymi metodami" , bardziej nas zaskakują (bo wszystko jest jak zawsze, nic nie było zmieniane).
Dlaczego tak jest?

 

L.Matras Weterynarz350Kwasica pokarmowa (żwacza) to skutek nieprawidłowej (zbyt szybkiej) fermentacji węglowodanów. Najczęściej dzieje się to na skutek słabej struktury włókna i/lub zbyt dużej ilości węglowodanów i/lub małej ilości wypijanej wody (słabsze przeżuwanie, mniej śliny – doskonale buforującej żwacz).
Spadek pH treści żwacza zabija większość flory odpowiedzialnej za trawienie włókna i paszy treściwej (patrz filmy poniżej tekstu). Skutek: gwałtowny spadek produkcji mleka, rzadki kał, komórki somatyczne, kulawizny, zapalenia macicy, słabsze pobranie paszy, gorsze parametry rozrodu.
Znajomość głównych przyczyn tego stanu (dobre włókno i ostrożne – świadome zwiększanie ilości węglowodanów – paszy treściwej , dobra dostępność do wody i stały dostęp do paszy (!) są kluczem do unikania kwasicy podczas ¾ roku.
Poza okresem letnim.
Latem „klasyczne" przyczyny kwasicy żwacza pozostają cały czas aktualne. Trzeba mieć nad nimi kontrolę i świadomość niedostatku wody lub słabego do niej dostępu, ilości i jakości włókna czy dynamiki zwiększania ilości paszy treściwej. Tyle tylko, że latem dbałość o te przyczyny powinna być większa. Błędy na tym etapie mają poważniejszy skutek, bo dołączają się inne ważne mechanizmy:
a) napięcie mięśniowe - jest słabsze podczas letnich upałów – motoryka żwacza słabnie, zwiększa się ryzyko zakwaszenia jego tresci z tego powodu
b) woda – jest podstawowym składnikiem śliny – głównego i naturalnego buforu.
Jej zapotrzebowanie latem rośnie o ok. 30%. Jeżeli nie wiemy ile wody wypijają nasze zwierzęta (większość hodowców nie wie...), to jest to potencjalnie bardzo ważna przyczyna kwasic, które przychodzą latem... i tylko latem

Ograniczenie popbrania wody i brak uzupełniania traconych bardziej niż w innych porach roku elektrolitów (!) ogranicza produkcję śliny - najważniejszego i pierwszego bufotu żwacza.

Dzienna produkcja śliny u zdrowej krowy - to ok. 70l. W takiej ilości krowa produkuje dziennie ok 1,5 kg kwaśnego węglanu sodu (NaHCo3) buforującego treść żwacza - jak się to ma do 100- 200 g dodawanego przez nas do pasz?...
c) ograniczenie pobrania paszy ( z powodu temperatury, zagrzania się paszy) zwiększa ryzyko pobrania zbyt małej ilości włókna i zakwaszenia treści żwacza
d) zagrzewająca się pasza powoduje błyskawiczne namnożenie się grzybów toksyno twórczych
Są one obecne w ciągu całego roku w paszy objętościowej (najbardziej niebezpieczne są fuzariotoksyny – toksyny „z pola" nie widoczne na pryzmie czy w balocie). Mikotoksyny zabijają (!) znaczną część flory celulolitycznej żwacza i tym samym (bez względu na ilość wody, włókna, czy węglowodanów) są przyczyną zakwaszenia jego treści.
e) wzrost temperatury treści żwacza tylko o 0,5 st. C powoduje obumarcie ok. 10-15 % flory żwacza

 

Jak z nimi walczyć? Jak zapobiegać? Jak leczyć?
Żeby uniknąć letnich kwasic należy bardziej niż w innych porach roku zadbać o wyeliminowanie przyczyn, które zawsze mają zły wpływ na żwacz (zbyt mało wody, słabe włókno, pasza treściwa).
Bez tego trudno zastosować „wariant letni".
Latem dodatkowo powinniśmy:
a) zadbać o lepsze napięcie mięśniowe stosując świadomie odpowiednie dawki elektrolitów do pasz i / lub korygując równowagę elektrolitową z lekarzem weterynarii poprzez stosowanie odpowiednich korektorów jonowych (elektrolitów) na podstawie przeprowadzonych wcześniej analiz równowagi kwasowo – zasadowej (analiza moczu i ciągłe monitorowanie jego pH)
b) upewnić się że ilość wypijanej wody może być zwiększona o ok. 30%
Warto znać ilość wypijanej wody i rutynowo sprawdzać ją zainstalowanym w odpowiednich grupach / kojcach – wodomierzem.
Przyjmuje się, że na każdy litr zdrowo produkowanego mleka krowa powinna wypić 3-5 (średnio:4) litry wody. Dodatkowo należy doliczyć wodę wydostającą się z mlekiem. Czyli - przykładowo - krowa produkująca 25 l mleka powinna wypić 4x25 l + ok. 24 l (z produkowanym mlekiem) + 30% latem = ok. 160 litrów
Wypicie odpowiedniej ilości wody nie zależne jest tylko od ilości poideł... Często ważniejsza jest ich wydajność i umiejscowienie (!), a o to dlaczego krowy nie wypijają odpowiedniej ilości wody warto spytać specjalistę od behawioru  – zachowania się zwierząt (najczęściej lekarz weterynarii). Mogą się bać, może być im bardzo niewygodnie itd.
Wiedząc o ograniczeniu pobrania paszy podczas upałów należy temu przeciwdziałać we wszelki możliwy sposób.
To ważny temat i omawiamy go oddzielnie w zakładce : słabe pobranie paszy latem
c) mikotoksyny – jak wyżej – to temat sam w sobie czytaj więcej: mikotoksyny
d) bardzo wrażliwa na podniesienie temperatury flora żwacza powinna być w tym czasie wspomagana wszelkimi znanymi nam sposobami

Letnie kwasice leczą się trudniej i jest im trudniej zapobiegać.
Kluczem do sukcesu jest świadomość odpowiedniej regulacji elektrolitowej, zadbanie o dobre pobranie paszy (smak, zapach, temperatura)

i zapewnienie odpowiedniej ilości dobrej jakości wody...
To proste! Nam przecież trzeba tego samego ;-)

 

Żywotność flory zdrowego żwacza - 1mm3 treści

 

Flora żwacza w kwasicy - 1mm3 treści

 

 

 

 

CzytajNajlepszaPrase2

Please update your Flash Player to view content.